Geluidsniveau van warmtepompen

De geluidsproductie van warmtepompen is een veelbesproken onderwerp, zowel technisch als juridisch. In dit blog zetten we de belangrijkste aandachtspunten rondom het geluidsniveau van warmtepompen op een rij. Waar komt het geluid van een warmtepomp vandaan? Wat zegt de wet- en regelgeving? En hoe kan je geluidsoverlast zoveel mogelijk beperken bij de installatie?

Waar komt het geluid van een warmtepomp vandaan?

Het geluid van warmtepompen zorgt regelmatig voor discussies in de praktijk. Begrijpelijk, want een onjuist geplaatste warmtepomp kan leiden tot hinder of klachten. Maar waar komt het geluid nou precies vandaan in een warmtepomp? Bij een lucht-water warmtepomp spreken we over de volgende bronnen van geluid.

1. Ventilator (buitenunit). De ventilator zuigt de buitenlucht aan dat in contact wordt gebracht met het koudemiddel in de warmtewisselaar, waar de warmteopwekking plaatsvindt. De ventilatoren zijn doorgaans de grootste geluidsbron.
2. Compressor (buiten- en binnenunit). De compressor verhoogt de temperatuur van het koudemiddel tot heet gas. In nieuwere modellen warmtepompen is de compressorruimte goed geluid geïsoleerd. Daarnaast zorgen de frequentie geregelde compressoren ervoor dat het vermogen op bepaalde tijdstippen naar een lager niveau wordt geregeld. Hierdoor kan de ventilator op een lager toerental draaien en wordt er minder geluid geproduceerd.

Trillingen en resonantie

Geluid kan worden versterkt door montage op daken of muren, waarbij het apparaat resoneert met gevels en ondergronden. Hierdoor kan een soort klankkast ontstaan die de trillingen omzet in een licht brommend geluid.

Wat zegt de wet- en regelgeving over geluid van warmtepompen?

Sinds 1 april 2021 gelden er landelijke geluidsnormen voor buitenunits van warmtepompen. In geval van appartementen en/of meerdere woningeenheden op hetzelfde perceel kunnen we deze als volgt samenvatten.

• Maximaal 45 dB(A) tussen 7.00 uur en 19.00 uur op de perceelgrens of bij te openen ramen of deuren van woningen.
• Maximaal 40 dB(A) tussen 19.00 uur en 7.00 uur op de perceelgrens of bij te openen ramen of deuren van woningen.

Ter illustratie is 40 dB(A) vergelijkbaar met zacht geroezemoes of het geluid van een koelkast. Controleer bij de plaatsing altijd het bestemmingsplan. Bij bijvoorbeeld ziekenhuizen gelden soms strengere geluidseisen.

Geluid warmtepomp meten

Je kan het geluid van een apparaat op verschillende manieren meten. Veel misverstanden ontstaan doordat geluidsvermogen fabrieksopgave (LwA) en geluidsdruk (LpA) door elkaar worden gehaald. Het geluidsvermogen fabrieksopgave (LwA) is de geluidsenergie van de geluidsbron zelf. De geluidsdruk (LpA) is het voor de mens hoorbare geluid op een bepaalde afstand, dus het geluid op 1, 5 of 10 meter verwijderd van de pomp. Geluidsonderzoek voor een warmtepomp komt zeer nauwkeurig. We raden aan om een specialist de meting te laten uitvoeren.

Waarom is een correct geplaatste en geïnstalleerde warmtepomp cruciaal?

De installatie en plaatsing van een warmtepomp is zeer bepalend voor het geluidsniveau en de prestaties van de pomp. In de praktijk ontstaan opmerkingen over het geluidsniveau zelden door de warmtepomp zelf maar vrijwel altijd door onjuiste positionering, montage of dimensionering.

Een verkeerd geplaatste warmtepomp kan leiden tot:

• Geluidsoverlast en burenklachten
• Overschrijding van de wettelijke geluidsnorm (40 of 45 dB(A))
• Verminderde efficiëntie (lagere COP)
• Trillingen en resonantie in gevels of constructies
• Juridische discussies en herstelwerk achteraf

Waar moet je op letten bij het installeren van een warmtepomp?

Een goede plaatsing voorkomt problemen met geluidsoverlast en verhoogt de betrouwbaarheid en levensduur van het verwarmingssysteem en de warmtepomp. Hou tijdens de installatie rekening met de volgende punten.

1. Locatiekeuze van de buitenunit

De beste plek voor plaatsing van een geluidsarme warmtepomp is op de grond, bij voorkeur op een betonnen fundatie met voldoende afstand tot gevels, hoeken en erfgrenzen. Ook worden er vaak warmtepompen geplaatst op daken. Daarbij is het belangrijk dat het apparaat altijd steunt op plaatsen met voldoende draagkracht en massa om trillingen te dempen. Er wordt afgeraden om een warmtepomp midden op een plafonddeel te plaatsen. Op deze manier kan de dakconstructie gaan werken als klankkast.

2. Trillings- en resonantiebeperking

Trillingen versterken de geluidsproductie aanzienlijk. Gebruik daarom altijd trillingsdempers (bij voorkeur rubberen dempers) en vermijd starre montage midden op een plafonddeel. Een warmtepomp die technisch stil is kan door resonantie van de dakconstructie alsnog als zeer storend worden ervaren.

3. Luchtstromen en thermische prestaties

Voor een goede werking moet de warmtepomp zijn lucht vrij kunnen aanzuigen en afvoeren. Zorg dus voor voldoende vrije ruimte rondom de unit en houd rekening met sneeuwophoping en bladval in de herfst. Minder vrije luchtstromen kan leiden tot een lager rendement, hogere ventilatorsnelheden en meer geluid en slijtage.

4. Dimensionering en geluidsproductie

Overdimensionering is een veelvoorkomende fout. Te grote warmtepompen draaien vaker in deellast en moeten daardoor vaker schakelen. Dit verhoogt het geluidsniveau en verlaagt het rendement en de levensduur. Stem daarom het vermogen af op de werkelijke warmtevraag en niet op oude cv-ketelcapaciteit. Correct dimensioneren levert een stiller, zuiniger en stabieler systeem op. Daarnaast vergt een kleinere warmtepomp een lagere investering.

5. Nachtmodus en geluidsreductie-instellingen

Veel nieuwe en moderne warmtepompen beschikken over een nachtmodus, geluidsreductiestanden en een tijd gestuurde vermogensbeperking. Stel deze functies actief in bij de inbedrijfstelling. Leg daarnaast de werking duidelijk uit aan de gebruiker en documenteer de instellingen in het opleverrapport. Een verlaging van 3 dB(A) wordt ervaren als een halvering van het geluid.

6. Vooraf communiceren met de klant

Goede communicatie voorkomt klachten achteraf. Bespreek daarom vooraf het verwachte geluidsniveau, de plaatsingskeuzes en alternatieven, geluidsbeperkende maatregelen en de wet- en regelgeving. Een goed geïnformeerde klant ervaart minder snel overlast.

Conclusie: plaatsing is minstens zo belangrijk als het geluidsniveau van de warmtepomp

Geluidsproductie is een belangrijk aandachtspunt bij warmtepompen, maar geen onoplosbaar probleem. Met een stil model, de juiste plaatsing en een professionele installatie kan vrijwel altijd worden voldaan aan de geluidsnormen. Hierdoor blijft de overlast beperkt en draait de warmtepomp het meest efficiënt.

Wil je meer weten over de geluidsproductie van onze warmtepompen? Neem dan gerust contact op of kom eens langs bij ons in de fabriek. We hebben een warmtepomp staan die je kunt bekijken en horen. Dan kan je zelf ervaren hoeveel geluid het apparaat maakt.