Hoe presteert een warmtepomp in de winter

Een lucht-water warmtepomp is een slimme en duurzame manier om je pand of gebouw te verwarmen. En ook in de wintermaanden als het koud is levert de warmtepomp warmte. En dat is mooi, want juist in de koudste periode van het jaar heb je veel warmte nodig. Maar levert een warmtepomp net zoveel warmte in de winter als in de zomer? In dit artikel leggen we uit hoe de warmtepomp zich gedraagt in de winter, wat het verschil is in rendement en wat de uitdagingen zijn.

Hoeveel warmte haalt een warmtepomp uit koude lucht

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht. Ook al voelt de buitenlucht in de winter koud aan, er zit nog steeds warmte-energie in. Het koudemiddel (R290) in de propaan warmtepompen van Eco Heating Systems heeft een kookpunt van -42°C. Dat betekent dat bij koud weer de lucht nog steeds omgezet kan worden in warmte. Wel is het zo dat het stroomverbruik van de warmtepomp in de winter hoger ligt dan in de zomer, omdat de warmtepomp harder moet werken om het pand warm te houden en een ontdooicyclus moet draaien om ijsvorming in en op de buitenunit te verwijderen. Hierdoor zal het rendement van een warmtepomp in de winter lager liggen dan in de zomer.

Lager rendement warmtepomp bij kouder weer

Het rendement van een warmtepomp wordt uitgedrukt in de COP (Coefficiënt of Performance). Een COP van 4 betekent dat het verbruik van één kWh aan elektriciteit, 4 kWh aan warmte-energie oplevert. Dat is dus een rendement van 400%. Er geldt de volgende stelregel; hoe groter het temperatuurverschil tussen buiten en binnen, hoe harder de pomp moet werken. Bij zachte buitentemperaturen van bijvoorbeeld 10°C kan een lucht-water warmtepomp een COP van 4 of hoger halen. Daalt de buitentemperatuur richting of onder het vriespunt in de winter, dan zakt de COP meestal naar 2 of 3. Het koudemiddel moet kouder zijn dan de buitentemperatuur om warmte te kunnen maken en moet dus een groter verschil in temperatuur overbruggen om water te verwarmen naar 60°C of 70°C. Dit gaat ten koste van de opbrengst aan energie.

Naast de COP wordt het jaarlijkse rendement van een warmtepomp uitgedrukt in SCOP. De Seasonal Coëfficient of Performance. De SCOP geeft het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen weer. In de winter is de COP lager dan in de zomer, waarbij je van een gemiddelde SCOP kunt spreken over het rendement van een warmtepomp over een geheel jaar.

Ontdooicyclus of defrosten van de warmtepomp bij vorst

Bij temperaturen rond het vriespunt kan er rijp of ijsvorming ontstaan op de buitenunit van de warmtepomp. De warmte in de buitenlucht kan daardoor minder makkelijk het koudemiddel verwarmen in de verdamper. Hierdoor vermindert de efficiëntie. Om dit tegen te gaan schakelt de warmtepomp regelmatig een ontdooicyclus in. Hierbij draait het systeem tijdelijk om zodat warmte naar de buitenunit wordt geleid om het ijs te laten smelten. Dit kost wel wat extra energie en stroom, maar is noodzakelijk om de pomp goed te laten functioneren. Ook kan hierdoor de vloerverwarming of de radiatoren tijdelijk geen warmte afgeven. Sterker nog, door het omgedraaide proces worden deze koud. Daarom adviseren we altijd om een buffervat te plaatsen bij de aanschaf van een warmtepomp. Hierdoor ontstaan er geen koude radiatoren door de ontdooicyclus en kan de warmtepomp het meest efficiënt draaien. Langdurig op een laag en regelmatig vermogen.

Ondersteuning bij extreme kou

In Nederland kunnen lucht-water warmtepompen normaalgesproken goed functioneren bij vorst. Echter kan het voorkomen dat het gedurende een wat langere periode extreem koud is met graden van rond de -10°C. De warmtepomp werkt dan nog prima, maar het kost meer moeite om het binnen in het pand aangenaam warm te stoken. Voor zekerheid van genoeg warmte kan een elektrisch element helpen of kan een cv-ketel bijspringen om het pand sneller warm te krijgen. Je creëert hiermee een hybride systeem. De warmtepomp stemt automatisch en op een slimme manier de warmteafgifte af en zorgt ervoor dat je pand of gebouw altijd comfortabel warm blijft.

Tips voor optimaal gebruik van de warmtepomp in de winter

Een warmtepomp kan in de winter prima functioneren, echter wel tegen wel een wat minder hoog rendement dan in de zomer. Wat kan je doen om de prestatie in de winter zo optimaal en hoog mogelijk te krijgen?

• Goed isoleren. Een goed geïsoleerd pand of gebouw zorgt voor minder warmteverlies. Hierdoor zal de warmtepomp efficiënter werken.
• Laagtemperatuurverwarming. Vloerverwarming of speciale radiatoren zijn ideaal omdat ze met lagere watertemperaturen voldoende warmte afgeven. Zo hou je het meeste comfort in de winter.
• Regelmatig onderhoud. Een schone buitenunit zonder bladeren of vuil voorkomt storingen en rendementsverlies van de warmtepomp.

Heb je vragen over de werking van een warmtepomp in de winter?

Een lucht-water warmtepomp werkt ook in de winter betrouwbaar, maar met een wat lager rendement. Door goed te isoleren of het creëren van een hybride systeem zul je ook in de koudste maanden de beste prestatie uit je warmtepomp kunnen halen. Wil je meer weten? Neem dan eens contact met ons op of kom een keer langs. Wij hebben een warmtepomp staan die je kan bekijken, dan laten we zien hoe het werkt.